زندگی و ارزشها

قرآن وانسان

«لقد کان لکم في رسول الله اسوة حسنة»

از عايشه از خلق وخوي نبي مکرم اسلام صلی الله علیه وآله وسلم سئوال شد گفت: خلقش قرآن بود.⁸

جوابش دقيق ،عجيب،مختصر و کامل:...خلقش قرآن بود!

يعني زباني زنده و گويا براي روح حقايق و راهنمائيهاي قرآن بود . اسلام اين سرمشق را  به مردم عرضه نمي کند که تنها متعجب شوند و در عالم خيال و ذهن درباره او بيانديشند اما عملاً از او استفاده اي نبرند، بلکه آن را عرضه داشته تا به رنگ آن نمونه واقعي در آيند و هر کس به اندازه ظرفيت و استعدادش از آن شعله فروزان پرتوي بگيرد.

رسول خدا صلی الله علیه وآله وسلم درطول زندگي خود قبل ازاين که با گفتار مربي و راهنماي خلق باشد ، با رفتار خود بهترين تربيت کننده و رهبربود ، نخست از خويش نمونه عملي فرامين قرآن را  نشان مي داد ،پس از آن مردم را بدان دستور مي خواند . بوسيله آن حضرت خدا امتي را ساخت که در حقشان فرمود:

«کنتم خير امة اخرجت للناس»⁹

شما بهترين امتي هستيد-که براي تشويق، مردم به نيکيها وبازداشتشان از بديها-خارج کرده شديد

يکي از بزرگترين راهنمائيهاي پيامبر بزرگوار که مربوط به شئون اصلاح دل وروان است وحتي مي توان آنرا بزرگترين عامل موثر درمحکم کردن عقايد و پرورش روح وعقل دانست .

عبارتي از ايشان است که فرمودند:

 «انّما الاعمال بالنيات»¹⁰

کارها فقط بر محور نيت استواراست(براي هر انساني تنها نيتش بکار مي آيد.)

حديث فوق معيار قبولي يا رد اعمال را فقط هدفي قرار داده که آدمي را براي انجام کاري برمي انگيزاند چون اگر هدفي درکار نباشد،عمل مانند جسد بي روحي است که ارزش و مزيتي ندارد. شريفترين هدف براي هر فرد و اجتماعي تحصيل رضاي خداست.

قرآن مي فرمايد:

« فمن کان يرجوا لقاء ربه فليعمل عملاً صالحاً ولايشرک بعباده ربه احداً»¹¹

پس کسي که بلقاي پروردگارش اميدوار است بايد کار شايسته کند ودر پرستش وي احدي را شريک نسازد.

در اجتماعي که داراي چنين هدف عالي باشدهرگز تجاوز، تعدي، فسق، فساد، نفاق، بد خواهي، راه نخواهد يافت .

در ذيل اين آيه شريفه روايتي است که مي فرمايند: شخصي که چيزي ازعمل ثواب را نه براي طلب رضاي خدا، وکمال انسان بلکه بمنظور خود نمايي و خودستايي که ميل دارد به گوش مردم برسد،بجاي آورد پس در عبادت پروردگارش مشرک شده است.¹²

آن حضرت در روايتي ديگر مي فرمايد: بوي بهشت نمي رسد بمشام کسي که علم را جهت جلب توجه مردم به خود، طلب کند.¹

اي برادرتو همان انديشه اي        مابقي تواستخوان وريشه اي

گر بودانديشه ات گل گلشني        وربود خاري تو هيمه گلخني